Weveroverendewijk

Zorg in de wijk

Een nieuwe zorginstelling in de wijk leidt bijna altijd tot weerstand. Ook al vinden de meesten van ons het een goede ontwikkeling dat mensen niet meer weggestopt worden in de bossen als ze een psychiatrische aandoening hebben, dan is het toch een ander verhaal als het daadwerkelijk in de eigen omgeving gaat gebeuren. Toch is het een landelijke opdracht en hebben we met z’n allen afgesproken dat we van de verzorgingsstaat afscheid nemen en het mogelijk maken hierin meer eigen regie te nemen, eigen kracht te hervinden waar mogelijk met behulp van het netwerk. De weerstand die vanuit de wijk en omgeving ontstaat is hierin vaak een uiting van zorg.

Veiligheid en zeggenschap

Er lijken twee factoren van groot belang te zijn bij het verhuizen naar de wijken. Het eerste is de waarde die aan het gevoel van veiligheid wordt gegeven. Iedereen wil zich veilig voelen in zijn of haar woonomgeving. Dit lijkt nog meer te spelen bij de ouderen en ouders met kinderen onder ons. Deze veiligheidsbeleving heeft het zwaar te verduren; er vinden vaker ontregelende situaties plaats met buren en op straat, in wijkcentra en in de supermarkt. Daar kan niet aan voorbij gegaan worden. De woonomgeving is een essentieel onderdeel van het gevoel van welzijn en vrijheid.

Daarnaast speelt zeggenschap een grote rol. Bewoners willen zeggenschap over hun woonomgeving en wat daarin gebeurt. Deze zeggenschap kan alleen ontstaan als er open wordt gecommuniceerd over plannen van verhuizing naar de wijk, maar ook over welke mensen het gaat en wat men eventueel kan verwachten. Daarbij niet te vergeten de bewoners zelf die in de wijk komen wonen. Heeft de nieuwe omgeving meerwaarde voor hun weg naar herstel en participatie?

Als het mis gaat

Op het moment dat er een conflict ontstaat doordat mensen voor een voldongen feit komen te staan is men als instelling te laat. Te vaak gebeurt dit nog. En als het dan mis gaat wordt het bijna destructief. Bewoners en instelling komen tegenover elkaar te staan en met een beetje pech ook tegenover de gemeente en onder de bewoners zelf. Er ontstaat een grote mate van onbegrip en de potentiële nieuwe bewoners worden het onderwerp van gesprek. Voor deze nieuwe bewoners is de kans op integratie in de wijk bij voorbaat verkeken.

Gesloten in de wijk

Een zorg-of welzijnsinstelling in de wijk laten floreren vraagt om een open houding. En dat ruim voor men de doelstelling heeft de wijk in te gaan. Het vraagt een gedegen analyse vooraf van de wijken en op basis daarvan een keuze maken. Wat wil men bereiken in de wijk wat anders is ten opzichte van de  plek ervoor? Wil men gewoon een betaalbaar pand, dan is dat absoluut geen goede reden. Als er geen verschil is tussen het oude centrale zorginstituut en de nieuwe actieve doelstelling om daadwerkelijk samen met de wijk iets constructiefs op te zetten, dan kun je er beter gewoon van af zien. Herstel in de wijk vraagt om partnerschap, een meerwaarde bieden voor de toekomstige bewoners en de huidige bewoners. Anders blijft het een gesloten object in de wijk.

Kennis en ervaring

Het is jammer dat er nog steeds te weinig ingezet wordt op kennis en ervaring van de mensen met een psychische aandoening, verslaving of justitioneel verleden zelf. Mensen die verhalen van hoop en kracht kunnen brengen naast de negatieve beelden die er zijn. Mensen die een verbindende schakel kunnen zijn tussen nieuwe bewoners en de huidige, tussen de bewoners en de professionals. Angsten ontstaan soms ook uit onwetendheid en worden uitvergroot. Het zou jammer zijn als bewoners het idee krijgen hun kwetsbaarheid te moeten verbergen door de negatieve publiciteit. Maar nog belangrijker, de kans van slagen is nu eenmaal groter als mensen zich welkom en veilig voelen in de wijk.