Terug naar de basis

Leveren we in op ervaringsdeskundigheid_Als het aan mij ligt niet.Geloven we er nog in_

Ervaringsdeskundigheid

De drie pijlers van HEE, te vinden via: https://www.hee-team.nl/informatie-over-hee/hee-drie-pijlers , zijn wat mij betreft nog steeds een leidend principe in het werken vanuit ervaringsdeskundigheid. Er is bovendien veel informatie te vinden hierover op: https://www.movisie.nl/ , zoek op trefwoord ervaringsdeskundigheid . Ondertussen zijn er veel ontwikkelingen gaande en sommige vind ik positief, maar andere eerder zorgwekkend. Ervaringsdeskundigheid heeft zich in ons land, maar ook in het sociale domein uitgekristalliseerd tot een ingewikkeld systeem van waarden, invalshoeken en nadrukken, waardoor het voor de wijkbewoner of professional niet duidelijk meer is wat het inhoudt. Dit is voor een deel inherent aan de behoefte tot meebewegen in de veranderingen en behoeften, maar het is de vraag of te veel meebewegen niet indruist tegen een paar van de krachtigste eigenschappen van ervaringswerkers. Deze zijn namelijk van oudsher authenticiteit en een kritische blik, ontstaan uit eigen en gedeelde ervaringen met herstel, zorg en welzijn en taal.

Authenticiteit

Echt zijn, vanuit jezelf, op basis van jouw ontwikkelde innerlijke kracht, kwetsbaarheid en wijsheid. Het leven heeft je gevormd tot wie je bent en je blijft je ontwikkelen met behulp van zelfreflectie en support. Je speelt geen rol, je bent het. Het is een opgebouwde vorm van eigenwaarde en -recht dat je inzet in je contacten met de ander. Je staat niet boven de ander, maar naast en soms leid je en soms laat je je leiden. Als je authentiek bent, heb je het als ervaringsdeskundige niet nodig om jezelf te bewijzen of een systeem te volgen waar je in verdwijnt. Natuurlijk heb jij ook met regels te maken en bezit je bepaalde overstijgende kennis en inzicht, heb je tools nodig om een goed gesprek te voeren of iets op te zetten. Maar dat mag nooit leidend zijn in jouw uniciteit.

Kritische blik

Hoe kritisch durf je te zijn? En als je het bent, wordt er dan iets met jouw inzichten gedaan? Of luistert men niet naar je en gaat op dezelfde voet verder? Erkent men de waarde van jouw kritisch inzicht en waar deze vandaan komt? Wat betekent jouw ervaring hierin voor de ander? Ben je in staat om de kritische reactie van een ander te begrijpen? Ga je het gesprek aan? Met als doel een nog betere herstelondersteuning? Of blijf je vastzitten in je ego, je behoefte om jezelf te bewijzen? Ben je bang dat je een deel van je decorum kwijtraakt? Vragen die we ons allemaal af en toe moeten stellen wat mij betreft. Zijn we nog steeds echt bezig vooral de wijkbewoner voorop te stellen?

Eigen en gedeelde ervaringen

We leven in een cultuur waar we veel met ons hoofd bezig zijn. Direct daarop aansluitend is een trend ontstaan van papieren kennis en afstand tot de basis: de ervaring an-sich. Tegelijkertijd zie je her en der veranderingen waaruit het verlangen spreekt om weer terug naar de basis te gaan: de ontmoeting, ons gevoel en onze gezondheid. Men begint toch ook wel door te krijgen dat je het met je hoofd en kennis van daaruit alleen niet redt. je bereikt er ook niet mee wat je samen voor ogen hebt. We kunnen ons weer herpakken vanuit ons hart, onze ervaringen, inclusief de gedeelde. Je bent de beste ervaringsdeskundige als je in staat bent zowel jezelf als de ander in de ogen te zien met respect, waardigheid en aandacht. Het kost niet eens zoveel moeite; we moeten het gewoon doen.

Taal

Je kunt veel woorden vuil maken aan het gebruik van de juiste woorden. Taal is aansluiting. Als de vorige elementen weer basis vormen van je werkzaamheden als ervaringswerker verdwijnen belemmeringen in de taal bijna als vanzelf. Want als jij echt bent, kritisch durft te zijn, vanuit je eigen en gedeelde ervaringen handelt, ga je jouw taal aanpassen aan de ander en de ander aan jou. Er ontstaat wederzijds begrip. En dat, dat is ook weer een belangrijk element in herstel. Dus: geloof je er nog in?