ruimte voor rationalisme

Emotie

Er zijn veel manieren om emoties uit te drukken in onze omgeving. Het wordt geuit in muziek, in kunst, in films en in taal. We herkennen ons erin en vereenzelvigen ons met datgene wat onze ziel weet te raken. Als we geen emoties hebben, ervaren we onszelf al snel als vlak en leeg. Het is een energie die ons soms voortdrijft en soms belemmert. Ook in het intermenselijk contact speelt emotie een rol, waarbij het ons van elkaar kan verwijderen of juist de verbinding geeft. Er kunnen omstandigheden zijn waarbinnen we deze emoties niet goed kunnen sturen. Ze gaan als het ware met onszelf aan de haal, door of teveel naar binnen te slaan of te veel naar buiten te komen. Emoties leren we als het goed is reguleren, gericht en beheerst toe te laten. Maar er kunnen allerlei redenen zijn waardoor we daar niet altijd zo goed in zijn. Omdat we het niet geleerd hebben of hebben afgeleerd.

Emoties zijn nodig om gevoelens of gedachten van binnen naar buiten te brengen en boodschappers voor jezelf en je omgeving. Het is de motor in communicatie en verbinding. Maar om emoties goed te begrijpen is inzicht in de achterliggende gevoelens en gedachten essentieel.

Gevoelens

Smileys geven goed weer wat voor gevoelens er zijn en dat zijn er veel. Je hebt de basisgevoelens, maar er bestaan nog veel meer gecombineerde en genuanceerde gevoelens. Dat is ook een verschil met emoties, waarbij bijna altijd één ervan de boventoon voert. Gevoelens zijn gecompliceerder. Zo kan ik op hetzelfde moment gevoelens van angst en boosheid voelen. Of verdriet en eenzaamheid en een sprankje liefde. Om uit te vinden wat je daadwerkelijk voelt is ruimte nodig. Ruimte die je voor jezelf maakt en ruimte die je van de ander vraagt. Door acceptatie van je gevoelens merk je mettertijd dat emoties beter kunnen worden gecontroleerd.

Gedachten

De oorsprong van gevoelens en emoties ligt bij je gedachten. En daar ligt vooralsnog de grootste uitdaging. Mensen die sterk rationeel zijn ingesteld zullen eerder zicht hebben op hun gedachtenloop dan de wat meer ‘gevoelsmensen’. Zelf vind ik het bewust worden van mijn gedachten veruit het meest lastig. De koppeling gedachte-gevoel-emotie kan razendsnel zijn en onbewust. Ruimte geven aan gedachten biedt kansen om jezelf beter te begrijpen en hierdoor ook beter te communiceren. Heel vaak accepteren we onze gedachten en gevoelens niet. We vellen er een oordeel over. Onze gedachten over onze gedachte en gevoelens als het ware. We veroordelen het, omdat men ons ooit heeft veroordeeld  en we dit zelf zijn gaan overnemen. We zijn gaan geloven dat de veroordelingen waar zijn.

Acceptatie

Ik heb er moeite mee. Accepteren. Soms lukt het, soms ook niet. Gedachten herken ik nog vaak te laat. Gevoelens vind ik vaak nog eng en bedreigend. Ik leer het. Oefen ermee. Dagelijks. Soms strijden beide om de voorrang: acceptatie en afwijzing, er zijn of niet te zijn. In het middenpad van ruimte, waar gevoel haar plek mag hebben. Voor mijzelf en voor de ander. In gelijke tred en evenwaardig.