herstelondersteuning

Herstelondersteuning

Als we praten over en werken vanuit het principe van herstelondersteuning gaan we er vanuit dat we het proces van degene waar we naast staan vrij helpen ontwikkelen. We zitten erbij en steunen waar mogelijk dat ontwikkelingsproces. Als je een groep faciliteert waar samen gewerkt wordt aan herstel bied je ruimte aan de persoonlijke fasen waarin de leden zitten en creëer je zo’n sfeer van veiligheid dat men kan groeien. Vanuit onze kennis en ervaring zijn we beschikbaar en present; we bieden met behulp van een programma of concept een aantal bijeenkomsten waarbinnen gewerkt kan worden aan het eigen herstelproces. Herstelgroepen zijn gebaseerd op een vooropgesteld plan of idee, vaak vanuit methodieken die evident based zijn, zoals ze dat noemen.

Evident Based

Deze methodieken zijn ontwikkeld vanuit de praktijk. In feite is deze praktijk dus een groep cliënten, burgers, hulpvragers, hoe ze ook worden genoemd, die ontdekken dat een bepaalde manier van omgaan met problemen en uitdagingen positieve effecten opleveren. Eén of meer onderzoekers nemen dat waar, maken er een beschrijving van en een concept voor een training of werkgroep. Dat is evident based. Er wordt een product van gemaakt en cliënten, burgers, hulpvragers, hoe ze ook worden genoemd, kunnen er deel aan nemen. En zo is de cirkel rond.

Herstelgroepen

Er zijn verschillende herstelgroepen in ons land op deze wijze ontstaan, vaak uit Amerika overgewaaid en hier in Nederland geïntroduceerd door zorginstellingen die hiermee herstelondersteuning willen bieden. Niet alle herstelgroepen ontstaan zo. Er zijn er eveneens die door (ex-)cliënten zelf worden opgezet, andere door hulpverleners of door ervaringsdeskundigen. Dat maakt ook dat het erg kan verschillen hoe strak geprotocolliseerd een herstelgroep is en welke eisen er gesteld worden aan het leiden of volgen van een groep. Het gevaar wat op de loer ligt bij herstelgroepen is dat er vanuit een behoefte aan kwaliteitswaarborg, er weer in de valkuil wordt gestapt van beheersing en controle. Daar waar evident based van oorsprong een natuurlijke werkwijze was van mensen die uit zichzelf ontdekten waar eigen regie en krachten hun eigen herstel mogelijk maakte, ontwikkelt zich een product waar deze ruimte voor het eigen tempo, proces en invloed weer wordt beperkt. Dit geldt uiteraard eveneens voor de persoon die een groep begeleidt. Als deze mettertijd in een gestandaardiseerde routineuze, afstandelijke manier van faciliteren terecht komt, zal dat ook zijn nadelige effect hebben in een herstelgroep.

Herstel zonder systeem

Het systeem is een onmisbare factor bij herstelondersteuning, maar tegelijkertijd geen leidraad om dit mogelijk te maken. Het systeem kan slechts dienen als kader, voor daar waar grenzen bepaald worden. Daar binnenin zou altijd voldoende bewegingsruimte moeten blijven voor herstel zonder systeem. Herstel in vrije ruimte, daar waar spanning mag zijn, tijdelijk verlies van controle, onprettige gevoelens en gedachten, botsende ervaringen, verschillen tussen deelnemers, verschillen in fasen, stilstand en voortgang. Het is als een ontdekkingstocht die je samen maakt, waarvan je de uitkomst niet zeker weet. Dat maakt het ook allemaal veel interessanter. Maar nog belangrijker: duurzamer.