jebentslechtseigenaarvanjezelf

De markt

Ervaringsdeskundigheid is een ware markt geworden. Dat heeft te maken met de vrije markt waarbinnen werknemers, of ze nu vrijwillig zijn of betaald, een middel zijn om positie te verwerven voor organisaties, coöperaties, stichtingen of verenigingen. De cliëntbelangengroepen zijn daar ook onderdeel van en het ZZP-schap heeft invloed op het aanbod. Het is een verkoopcentrum geworden waarbij ervaringswerkers worden geworven om tegemoet te komen aan de idealen en dealafspraken met de gemeenten of sponsoren en onderzoekscentra. De markt nodigt uit om je eigen producten maar ook effectiviteit in het sociale en/of regionale domein zo geloofwaardig mogelijk neer te zetten en de praktijk te vertalen naar cijfers en resultaten omtrent effectmeting  te laten zien. Dat is ook noodzakelijk, want het is raadzaam om bewust en doelgericht met kosten om te gaan.

Positie

Maar hoe neem je nu als individuele en liefst onafhankelijke ervaringswerker positie in binnen dit dynamische veld? Hoe zorg je dat je eigenaar van jezelf en je aanbod blijft, zonder dat je je verliest in de wensen van de financiers en de organisatie? Hoe houd je je ambassadeurschap en verantwoordelijkheid naar de organisatie, stichting, belangengroep of coöperatie in evenwicht met de noodzaak van onafhankelijkheid in je werk? Dat betekent toch op z’n minst verantwoordelijkheid durven nemen voor de keuzes die je maakt en deze kunnen onderbouwen. Het betekent ook een bepaalde mate van zelfbewustzijn, waarbinnen je je weet te weren tegen tendensen die niet goed zijn voor de hulpvrager, die belemmerend zijn in jouw functioneren en die stigmatisering in de hand werken.

Onafhankelijkheid

Voor de wijkbewoner is het van belang dat je als ervaringswerker onafhankelijk bent en dat de hulpvrager dit ook gelooft. Maar ook de collega’s van andere organisaties en de reguliere professional moet dit aannemen, omdat je in de eerste plaats ervaringsdeskundigheid aanbiedt, zonder geheime of impliciete andere belangen te vertegenwoordigen. Het antwoord is vaak ZZP-schap, maar ook vanuit een organisatie kun je verder kijken en initiatieven nemen over de schutting van de organisaties heen. In de praktijk blijkt dit steeds moeilijker en het vraagt van jou onvoorwaardelijke trouw aan jezelf en de hulpvrager of datgene wat nodig is in de wijk. Je hoeft geen ZZP-er te worden om dat te kunnen doen, al kan dat wel een weg zijn.

Gezamenlijk belang

Voor alle organisaties die in de wijk met wijkbewoners werken in de toeleidende of preventieve zorg geldt eigenlijk hetzelfde: zorg dat je de wijkbewoner altijd centraal stelt en de ervaringswerkers hierin de rol laat spelen van onafhankelijk facilitator, criticus, signaleerder en aanvoerder van de initiatieven om antwoord te vinden op vragen uit de wijk. Laat daarin de vrijheid van handelen van de ervaringswerker voorop staan en maak daar vooral gebruik van. Maar besef dat het geen wezenlijk verschil maakt voor welke organisatie, stichting, belangengroep of vereniging iemand werkzaam is, maar dat het vooral gaat om de effectiviteit van initiatief en ondersteuning in de wijk door de ervaringswerkers op micro niveau. Dan waait dit vanzelf uit tot iets groters en tot een effectmeting die tot tevredenheid leidt van alle organisaties en van de gemeente.

Er is nog een weg te gaan. De transitie heeft ons doen terug kruipen in onze schulp. De vraag is of dat daadwerkelijk tot een effect leidt dat we met z’n allen willen bereiken. Namelijk minder gebruik van dure reguliere zorg en meer gebruik van middelen en plekken in de omgeving van de kwetsbare en gemarginaliseerde mens.