De schaamte voorbij

De schaamte voorbij

Wat maakt toch dat men zich vaak nog zo schaamt voor kwetsbaarheid, anders zijn en moeite heeft met mee te kunnen komen in andermans verwachtingen? Hoe komt het dat men het vaak  zo moeilijk vindt om hulp te vragen of toe te geven dat men het soms best wel moeilijk heeft? Als het goed gaat en de zon schijnt in ons leven, gaan we naar buiten, komen we onder de mensen en laten we zien hoe krachtig we zijn. Maar veel, te veel mensen verstoppen zich, maken zich geheel onzichtbaar op momenten dat het leven tegen zit, de kracht ontbreekt en men zich niet productief of waardevol vindt.

Uitingsvormen

In de wijk kun je goed zien waar het minder goed met bewoners gaat. Dat uit zich bijvoorbeeld in het verwaarlozen van de directe omgeving, doeken voor de ramen, het licht dat zelden aan gaat en een deur die niet open gaat, behalve voor de hoognodige boodschappen. Afval wordt gedumpt, men heeft geen interesse meer in zijn of haar omgeving. Of je ziet een loslopende hond waarvan er ergens een baasje thuis zit, maar niemand weet eigenlijk wie dat is. En anders zie en hoor je de hond nog wel blaffen achter de ramen.

Voor een deur komen vreemde gasten die geheimzinnig in en uit lopen; je vraagt je af wat er gaande is. En dan ineens staat het huis leeg, of alle huisraad staat op straat.  Wat ook ineens weer weg is. Een tuin die eerst nog prachtig onderhouden werd, raakt verwilderd en op een ochtend staat deze helemaal leeg.

Er wordt geschreeuwd over straat, men slaat een deur dicht, de bekende verslaafden zie je zienderogen achteruitgaand met enige regelmaat slenteren naar de supermarkt voor een pilsje.

Onzichtbaarheid

Maar dat wat mij als ervaringswerker misschien nog wel het meeste raakt zijn de mensen in de wijk die helemaal uit beeld verdwijnen. Alsof ze niet meer bestaan. Terwijl je weet dat er enorm aan zorg wordt geconsumeerd, men in schuldtrajecten zit en de professionals met een overload aan werk.

Schaamte

Het is de schaamte die alles in stand lijkt te houden. Problemen, daar praat je niet over. Alles moet leuk zijn, gezellig, maar vooral: van waarde. En volgens mij komt die schaamte vooral voort uit een soort van misplaatst gevoel van verlies van waarde, van nut. Want ja, de boodschap van deze tijd is dat je van waarde en betekenis moet zijn. Het liefst in financiële waarde, maar ook wat betreft presentatie en uiterlijk vertoon.

Kracht

Laat ik dan één ding voorop stellen. Niets en niemand is zonder waarde. Het is onze rol als ervaringswerkers in de wijk om dat over te brengen en daar vooral ook zelf in te geloven. Als je kwetsbaar bent, is je leven zinvol en heb je een bijzondere kracht en invloed op de ander. Je vecht en komt iedere keer weer boven, je weet wie je bent en dat is oké; je staat op gelijke voet met de ander en weet ook als geen ander wat het is om de kleine dingen te waarderen. Als jij, vanuit jouw kwetsbaarheid een ander begroet weet de ander dat hij of zij gezien is. En op het moment dat je stopt met schamen en trots bent op wie je bent geef je hoop in de meest duistere krochten en tunnels van iemand anders’ leven. Er zijn weinig mensen die zo veerkrachtig en mooi van binnen zijn dan zij die kwetsbaar zijn. Dat is pure kracht.

In de wijk kan dit tot een beweging leiden die van onderop naar boven stijgt, als een warme lichtbron die licht en warmte verdeelt over de rest van de wijk. Het is een metafoor waar ik mij voortdurend aan optrek. En met mij gelukkig ook anderen, in de hoop dat de schaamte voorgoed plaatsmaakt voor trots, gezonde trots.